Zdecydowanie najwybitniejszą postacią kobiecą w świecie nauki była Maria Skłodowska-Curie.
Była pierwszą kobietą-profesorem w Sorbonie.
Jako jedyny człowiek zdobyła aż dwie nagrody Nobla: jedną w dziedzinie chemii, a drugą z fizyki.
Jest ona także jedynym w historii naukowcem, który otrzymał nagrody Nobla w zakresie dwóch różnych nauk przyrodniczych.
Maria Skłodowska-Curie stworzyła podwaliny nowej dziedziny nauki – radiochemii. Ponadto była jedną z pierwszych kobiet, które zdobyły prawo jazdy. Osiągnęła je, aby pomagać na wojnie żołnierzom. Dla nich to stworzyła przenośne aparaty do diagnostyki.
Maria Skłodowska-Curie była też jedną z pierwszych taterniczek. Stworzyła też szkołę dla dzieci, gdzie stosowano tak nowatorskie sposoby nauczania, że pasowały by one do obecnych czasów.
Maria Skłodowska-Curie była także trzykrotną laureatką Akademii Nauk w Paryżu. Posiadała doktoraty honorowe uniwersytetów w Edynburgu, Genewie i Manchesterze.
Była członkiem Akademii Nauk w Petersburgu, Bolonii i Pradze oraz członkiem Akademii Umiejętności w Krakowie.
Maria Skłodowska-Curie jako pierwsza kobieta, w uznaniu jej naukowych zasług, została pochowana w Panteonie. Jedna z jej córek, Irene, również została laureatką nagrody Nobla.
MARIA SKŁODOWSKA-CURIE – POCZĄTKI
Maria Maria Skłodowska urodziła się w Warszawie, jako najmłodsze dziecko Bronisławy i Władysława Skłodowskich.
Rodzice Marii byli nauczycielami. Ojciec prowadził szkołę dla chłopców, matka dla dziewcząt. Dali oni swoim dzieciom gruntowne wykształcenie. Maria miała szczęśliwe i interesujące dzieciństwo.
Sielanka jej jednak nie trwała długo. W wieku 9 lat Maria straciła jedną z sióstr, a dwa lata później matkę. Te traumatyczne wydarzenia odcisnęły się bolesnym piętnem na jej delikatnej duszy. Pod jego wpływem Maria porzuciła religię i stała się zdeklarowaną ateistką, która dotkliwe cierpienie zagłuszała pracą.
Maria w wieku 10 lat rozpoczęła naukę na pensji swojej matki. Potem kształciła się w gimnazjum, które ukończyła zdobywając złoty medal za najlepsze wyniki.
RYZYKOWNA EDUKACJA
Bardzo szybko zaczęła po tym pracować. Umówiła się swoją starszą siostrą, Bronisławą , że pracując będzie przesyłała jej pieniądze na studia medyczne. Z kolei Bronisława po ich ukończeniu miała odwdzięczyć się Marii tym samym.
Aby zdobyć pieniądze na studia siostry, uczyła. Udzielała korepetycji z matematyki, fizyki, polskiego, angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego. Nauczała także w tak zwanym „Latającym Uniwersytecie”. Była to szkoła, w której miejsce wykładów wciąż ulegało zmianie, gdyż uczenie polskiej młodzieży było surowo zakazane przez carskie władze.
MARIA SKŁODOWSKA-CURIE – ODRZUCONA NARZECZONA
Następnie Maria Skłodowska zaczęła pracować, jako guwernantka. W wolnych chwilach uczyła wiejskie dzieci za darmo. W jednym z domów, gdzie pracowała, poznała Kazimierza Żurawskiego. Młodzi zakochali się w sobie i szybko zaręczyli, jednakże rodzice Żurawskiego nie zgodzili się na ten związek. Maria bowiem była według nich zbyt uboga dla ich syna. 15 miesięcy po tym upokorzeniu Maria wróciła do Warszawy, aby oddać się intensywnej pracy nad fizyką i chemią.
STUDIA, MIŁOŚĆ I NAGRODA NOBLA
Po jakimś czasie siostra Marii, Bronisława, zakończyła studia we Francji.
Wyszła za mąż i zaprosiła Marię do Paryża. Wkrótce potem Maria Skłodowska zaczęła studia na Sorbonie. Była to dla niej jedyna możliwość uzyskania wyższego wykształcenia, gdyż wówczas w Polsce kobietom nie wolno było studiować. Ukończyła fizykę z najlepszym wynikiem, a następnie matematykę z drugą lokatą.
Po ukończeniu studiów rozpoczęła badania naukowe w jednym z laboratoriów. Tam też poznała swojego przyszłego męża, Pierra Curie. Młodzi pobrali się w 1895 r. i rozpoczęli wspólne badania uwieńczone po pewnym czasie wspólną nagrodą Nobla.
Małżeństwo doczekało się dwóch córek. Jedna z nich, Irene, również zdobyła nagrodę Nobla. Druga, Eve, była pisarką, dziennikarką i pianistką. Mąż Eve zdobył pokojową nagrodę Nobla.
Niestety, koniec małżeńskiej sielanki nadszedł dość szybko. Pierre zginął pod kołami konnego wozu ciężarowego.
Od tamtej pory Maria Skłodowska-Curie stała się z powodu dotkliwego bólu bardziej wycofana. Chadzała ubrana wyłącznie w czerń, która odzwierciedlała jej głęboki smutek.
Z trudem doszła do siebie po roku. Wówczas też rozpoczęła wykładać w katedrze fizyki. Stworzyła też szkołę, gdzie dzieci zdobywały wiedzę w teatrach, laboratoriach i muzeach. Było to bardzo nowatorskie podejście.
Wkrótce otrzymała też drugą nagrodę Nobla, tym razem w dziedzinie chemii. Po tym wydarzeniu, przekonała francuski rząd do ufundowania
Instytutu Radowego. Powstał on w 1914 roku. Nauka w nim była tak owocna, że czworo jej absolwentów (w tym córka Marii) również zostało zdobywcami nagrody Nobla.
MARIA SKŁODOWSKA-CURIE – JAK POMAGAŁA NA WOJNIE
Gdy zaczęła się pierwsza wojna światowa, Maria Skłodowska-Curie nie pozostawała bezczynna. Zdobyła prawo jazdy i jeździła z przenośnymi aparatami rentgenowskimi i innymi urządzeniami diagnostycznymi, aby pomagać walczącym żołnierzom.
Przenośność te aparaty zawdzięczały pracy Skłodowskiej-Curie. Ponadto Maria wraz z córką Irene szkoliły również kolejnych radiologów, aby ci mogli pomagać kolejnym ludziom.
Po wojnie Maria Skłodowska-Curie wyjechała do USA, aby zdobyć pieniądze na gram radu. Udało jej się to. Oferowała rad do celów medycznych swojej siostrze i szpitalowi, w którym ta pracowała.
EKSPERYMENTY, KTÓRE JĄ ZABIŁY
Pod koniec lat dwudziestych zdrowie Marii w wyniku napromieniowania radem, której to właściwości jeszcze wtedy nie znano, zaczęło się gwałtownie pogarszać. Straciła wzrok i słuch. Następnie trafiła do szpitala, gdzie rozpoznano u niej anemię złośliwą. Zmarła 4 lipca 1934 r.
Imieniem Marii Skłodowskiej-Curie zostały nazwane kratery na Księżycu i Marsie. Poświęcono jej wiele pomników. Na jej cześć powstały także filmy, sztuki teatralne i liczne książki. Jej personalia bez wątpienia będą znane do końca trwania ludzkości.
Marta Pyrchała-Zarzycka







